De Kantonrechter
Bij het huwelijk van Francina Bras, de dochter van Egbert Bras en Fransina Verhoef, blijkt duidelijk hoe Egbert de rest van het gezin in het ongewisse heeft gelaten over zijn verblijfplaats.
Na het verkrijgen van een Bewijs van Onvermogen konden de huwelijksafkondigingen plaatsvinden op de zondagen 10 en 17 juli 1881. Het huwelijk tussen Francina Bras en Nicolaas van Luijn kon echter niet voltrokken worden omdat de vader van de bruid niet aanwezig kon zijn en er geen toestemming voor kon geven.
Fransina Verhoef liet op 23 juli bij notaris Simon Lagerweij een akte opmaken waarin zij toestemming gaf voor het huwelijk. De dag ervoor had ze samen met haar dochter Francina ook al een Bewijs van Onvermogen moeten halen.
'Volgens hare verklaring seder ruim negentien jaren verlaten huisvrouw van Egbert Bras met wiens verblijfplaats of in leven zijn zij verklaarde geheel onbekend tezijn, die bij deze verklaarde hare vrijwillige en volkomen toestemming te geven tot het aangaan en de voltrekking van het huwelijk voorgenomen bij hare met haren gezegden Echtgenoot in huwelijk verwekte dochter Francina Bras [...] met Nicolaas van Luijn.'
Een paar dagen later haalden Francina Bras en haar moeder Fransina Verhoef opnieuw een Bewijs van Onvermogen.
'De Wijkmeesters van Wijk A en B te Woerden, verklaren na gedaan onderzoek, dat Francina Bras en hare moeder Fransina Verhoef wonende te Woerden in Wijk B no. 451 in behoeftige omstandigheden verkeren, zoodat zij niet in staat zijn tot het betalen van de kosten komende op het doen opmaken eener acte van afwezigheid van de vader van eerstgenoemde.'
'De Burgemeester van Woerden, Gezien het hiernevens staande certificaat, verklaart dat Francina Bras en hare moeder Fransina Verhoef voor zooveel hem bekend is, in zoodanige behoeftige omstandigheden verkeren, dat zij niet in staat zijn tot het betalen van de kosten hiernevens gemeld.'
Met dit derde Bewijs van Onvermogen kon de Kantonrechter in Woerden een verklaring afgeven voor de afwezigheid van Egbert Bras bij het huwelijk. De ambtenaar van de Burgerlijke Stand gaf nog even aan wat hij precies verwachtte, en dicteerde hiermee de juiste tekst.
'Ik heb de eer U Ed. Achtb. te berigten, naar aanleiding van uwe missive 27 dezer, dat door mij niet wordt bedoeld eene acte van bekendheid ingevolge art. 128 B.W. aangezien niet overtuigend kan worden geconstateerd dat de vader overleden is. Mijne bedoeling is eene akte van bekendheid, constaterende dat de persoon Bras echtgenoot van Francina Verhoef gedurende ruim 16 Jaren haar heeft verlaten, dat zij nimmer iets van hem heeft vernomen en niet weet waar of hij woont, en of hij levend of dood is, zoodat daardoor onmogelijkheid bestaat dat hij zijnen wil verklare.'
12, 16 of 19?
De akte die de Kantonrechter in Woerden opmaakte, was voldoende om het huwelijk tussen Francina Bras en Nicolaas van Luijn te voltrekken. De volledige tekst is hier te lezen.
De oplettende lezer is het natuurlijk al opgevallen, dat het aantal jaren dat Egbert Bras afwezig was, in de verschillende documenten niet hetzelfde is.
Zo stond in de akte die werd opgemaakt bij notaris Lagerweij dat Egbert Bras negentien jaar afwezig was.
De ambtenaar van de Burgerlijke Stand vermeldde dat de "persoon Bras echtgenoot van Francina Verhoef gedurende ruim 16 jaren haar heeft verlaten".
In de akte van de Kantonrechter is het uiteindelijk terecht gekomen als: "dat haar vader echter gedurende ruim 12 jaren de gemeenschappelijke woning heeft verlaten".
Aan het begin van 'Nimmer iets van hem vernomen' staat vermeld dat hij in ieder geval afwezig was vanaf de geboorte van zijn zoon Jan in 1863. Bij het huwelijk van dochter Francina in 1881 was dat al achttien jaar geleden.
Uit het verhaal 'Ronde van Nederland' blijkt tenslotte dat Egbert Bras in de periode van 1867 tot aan zijn dood in 1881 bij Immina Bugel in de buurt is geweest, en dat is een periode van 14 jaar. Hoeveel het precies is geweest zullen we waarschijnlijk nooit weten.